دیوارپوش بتنی شیاردار یا زبر در روز یک جور است و شب جور دیگر. نکته در جهت نور است: نوری که از بالا یا پایین و نزدیک به سطح دیوار بتابد (نور مماسی)، روی هر شیار و برجستگی سایه می‌اندازد و بافت را برجسته میکند. نوری که از روبه‌رو و مستقیم به دیوار بخورد، سطح را تخت و بی‌جان نشان میدهد. ایده‌های زیر از پروژه‌هایی‌اند که محصولاتشان را تولید کرده‌ایم.
۱. نور خطی بالای دیوار
یک نوار نور در لبه بالای دیوار که رو به پایین می‌تابد، ساده‌ترین و مؤثرترین روش برای دیوارهای شیاردار است. در این ویلا، نور از بالا روی شیارهای عمودی پانل‌ها می‌لغزد و هر شیار یک خط سایه میسازد. چراغ‌های دیواری کوچک هم کنار آن نقطه‌های نور اضافه کرده‌اند (صفحه پروژه).
۲. قاب نور دور پنل‌ها
در این حیاط، دور دو قاب طوسی روی دیوار بازالت سفید نور خطی کار شده است. این روش دیوار بلند را به چند تابلو تقسیم میکند و جای مناسبی برای کاشت گیاه جلوی هر قاب میسازد. رنگ نور را با دقت انتخاب کنید؛ نور رنگی مثل آبی جلوه شبانه دارد، اما رنگ واقعی دیوارپوش را عوض نشان میدهد.
۳. خط نور کنار نوارهای تیره
وقتی نما از دو متریال ساخته شده، خط نور در محل اتصال آن‌ها مرز را برجسته میکند. در نمای کافه شوگار، کنار هر نوار مشکی یک خط نور گرم روی کیتکا طوسی کار شده و شب، نما به چند قاب روشن تقسیم می‌شود. این روش برای ورودی ویلا و نمای مغازه هم جواب میدهد (صفحه پروژه).
۴. نور زیر فلاورباکس و کنار در
نوری که زیر لبه فلاورباکس یا کنار قاب در کار شود، هم مسیر را روشن میکند و هم بافت بدنه را نشان میدهد. در این نمونه، نور خطی کنار در و چراغ‌های پایه‌دار محوطه، شیارهای کیتکا روی فلاورباکس‌ها را شب هم دیدنی نگه داشته‌اند. در طرح پیشنهادی بازسازی یک ویلا در تهران‌دشت هم نور زیر فلاورباکس‌ها بخشی از طراحی محوطه است.
۵. چراغ‌های پایه‌دار پای دیوار
اگر نمی‌خواهید روی دیوار سیمکشی کنید، چراغ‌های پایه‌دار کوتاه کنار مسیر یا باغچه، نور را از پایین روی دیوار می‌اندازند. در عکس ایده دوم، همین چراغ‌ها در کنار قاب‌های نور، پای دیوار را روشن کرده‌اند. فاصله چراغ‌ها از دیوار را امتحان کنید: هرچه نزدیک‌تر، سایه شیارها بلندتر.
نکته‌های اجرایی
- سیمکشی قبل از دیوارپوش: محل چراغ‌ها و مسیر کابل را پیش از نصب دیوارپوش مشخص کنید تا سیم‌ها از پشت قطعهها یا داخل لوله رد شوند و روی نما نمانند.
- چراغ مخصوص فضای باز: چراغ و ترانس باید برای باران و رطوبت ساخته شده باشند و به آن‌ها برای تعمیر دسترسی باشد.
- سوراخ‌کاری با فاصله از لبه: برای نصب چراغ روی پنل بتنی، با مته مناسب و با فاصله کافی از لبه قطعه سوراخ کنید تا لبه نشکند.
- نور گرم یا سرد: نور گرم (زرد) با بتن طوسی و فضای نشیمن حس صمیمی‌تری دارد؛ نور سفید سرد، بتن را خنک‌تر و مدرن‌تر نشان میدهد. در یک حیاط، یکی را انتخاب کنید.
- کمتر، ولی درست: چند نور در جای درست بهتر از روشن کردن تمام سطح دیوار است؛ بخشی از دیوار در سایه بماند تا عمق دیده شود.
سوالات متداول
برای دیوارپوش بتنی نور گرم بهتر است یا سرد؟
سلیقهای است، اما در بیشتر حیاطهای ویلایی نور گرم با بتن طوسی و گیاهان بهتر کنار میآید. مهمتر از رنگ نور، جهت آن است: نور مماسی بافت را نشان میدهد.
سیمکشی نور را کی انجام دهیم؟
قبل از نصب دیوارپوش. بعد از نصب، عبور کابل از پشت قطعهها ممکن نیست و سیم روی نما میماند.
کدام دیوارپوش با نورپردازی بیشتر جلوه میکند؟
طرحهایی که عمق بیشتری دارند: شیارهای پهن کیتکا و سطح زبر بازالت. اسکراچ شیارهای ریز و موازی دارد و زیر نور مماسی، سایههای باریک و منظمی میسازد که از نزدیک دیده میشوند.
